Taxonomy and identification

Course goals

Leerdoelen

• Herkennen van de belangrijkste morfologische groepen binnen verschillende taxonomische groepen (planten en dieren, met een nadruk op planten), inclusief de diversiteit tussen en binnen de groepen.
• Relateren van de diversiteit binnen de taxonomische groepen met ecologie, morfologie en evolutionaire verwantschap.
• Opbouw van expertise door een wetenschappelijk onderbouwde determineersleutel te maken voor een (taxonomische) plantengroep, en door een gelijkwaardige andere determineersleutel voor een andere (taxonomische) plantengroep toe te passen.
• Praktische ervaring opdoen in het identificeren middels veldgidsen en kennis maken met het tellen van biodiversiteit in een (semi-)natuurlijke setting, evenals het analyseren van deze data a.d.h.v. gebruikelijke maatstaven voor biodiversiteit.
• Praktische ervaring opdoen in het identificeren middels determinatiesleutels. Voor planten omhelst dit het leren determineren met de Heukels’ Flora.

Vaardigheden
Je oefent in deze cursus de volgende vaardigheden:

• Herkennen taxonomische diversiteit op verschillende schalen.
• Gebruik maken en interpreteren van determinatiesleutels en veldgidsen.
• Gebruik maken van loep, binoculair en microscoop.
• Feedback geven en ontvangen.
• Informatie halen uit aangereikte achtergrondliteratuur.

Vaardigheden	Onderdeel van de cursus	Expliciet getoetst?
Schrijven	x	x
Mondeling presenteren
Omgaan met data
Praktische onderzoeksvaardigheden	x	x
Onderzoeksvaardigheden
Samenwerken	x	x
Kritisch denken	x
Loopbaanoriëntatie	x
Interdisciplinariteit

 

Content

Ingangseisen
Niveau 1 cursus Evolutiebiologie & Biodiversiteit of vergelijkbare kennis, de cursus Ecologie, experiment en wetenschapsfilosofie (of de voormalige cursus Ecologie en experiment) wordt aangeraden.

Studie-interesserichting
De cursus is onderdeel van de studie-interesserichtingen Evolutie & Biodiversiteit en Ecologie en Natuurbeheer.

Taal
De cursus is volledig in het Nederlands. Eventueel aanvullend materiaal kan in het Engels zijn.

Inhoud
Deze cursus is een niveau 2 cursus waarbij de principes van taxonomie en identificatie (determineren) worden geleerd aan de hand van morfologische diversiteit in verschillende taxonomische groepen planten en dieren. Omdat de taxonomische groepen verschillen in de hoeveelheid morfologische diversiteit, worden ze op verschillende taxonomische niveaus vergeleken, gericht op een organisatieniveau dat een behapbaar aantal morfologisch herkenbare taxa bevat. Voor planten wordt er gekeken naar diversiteit tussen en binnen de geaccepteerde fyla, voor dieren wordt ingezoomd op een aantal lagere taxa zoals vissen, vogels, zoogdieren en insecten. De diversiteit binnen het organisatieniveau wordt gerelateerd aan de taxonomie en systematiek (morfologie vs. evolutie), habitat en landschapstypen (ecologie) en natuurbescherming (ecologie).
Tijdens het eerste deel van de cursus komt de theorie met betrekking tot taxonomie, systematiek en basisvaardigheden aan bod voor elke groep. De eerste drie weken gebeurt dit aan de hand van voorbeelden uit de landplanten, omdat voor deze taxonomische groep veel (levend) materiaal en kennis voorhanden is. Daarna passeren in wat kortere tijd de andere (dieren)groepen de revue, die eveneens gebruikt worden om kennis te maken met de theorie en praktijk rondom tellingen van biodiversiteit. Beide onderdelen worden met een korte toets afgesloten. Tijdens het tweede deel van de cursus verdiepen studenten zich in het systematisch indelen van (taxonomische) groepen, wat wordt afgetoetst met een praktische opdracht in de Botanische Tuinen waarbij een eigen determineersleutel wordt opgezet.
De cursus bouwt verder op kennis uit het eerste jaar en bereidt voor op cursussen in het derde jaar in de studie-interesserichtingen Evolutiebiologie en Ecologie en Natuurbeheer en geeft een solide basis voor het herkennen van de grotere groepen als ook het gebruik maken en interpreteren van determineersleutels, gebruik van loep en binoculair en het ontwaren van taxonomische groepen (leren discrimineren en groeperen).

Globale opzet:
Week 1         Algemene introductie en herhaling verschil diversiteit tussen taxonomische groepen
Week 1-3      Diversiteit binnen de planten
Week 4         Plantentoets
Week 4-6      Diversiteit binnen de dieren en tellingen van biodiversiteit
Week 7         Dierentoets
Week 7-10     Praktische opdracht determineren (incl. peer-review)

Werkvormen
Colleges, werkcolleges en practica

Toetsing
De cursus is voldoende afgerond als je een voldoende (5,5 of hoger) haalt als eindcijfer. Alle individuele onderdelen dienen met een 5,5 of hoger te worden afgerond om de cursus te kunnen halen. Per deeltentamen moet minimaal een 5 gehaald worden en het gemiddelde van deeltoetsen samen moet ≥5,5 zijn. De onderdelen tellen als volgt mee:

• Deeltentamens:                                  
  • Planten                                     25% - individueel
  • Dieren & tellingen van biodiversiteit 25% - individueel
• Praktische opdracht determineren:           50% - in groepsverband

De inspanningsverplichting van de cursus bestaat naast een actieve deelname aan de cursus uit het bijwonen van alle practica (planten en dieren). Per gemist practicum dient een vervangende opdracht te worden gemaakt.

Studiemateriaal
Verplicht:

• Heukels’ Flora, 24e editie (ISBN 9789001589561). Let op: geen eerdere edities
• Loep met tenminste 10x versterking (verkrijgbaar via UBV)
• Labjas