Cognition and socio-ecology

Course goals

Leerdoelen
Na afloop van het theoretische deel van deze cursus kan je:

• De evolutie van socialiteit en de verschillende sociale systemen beschrijven en beredeneren,
• De verschillende sociale strategieën beschrijven en aspecten van socialiteit zoals pro socialiteit, empathie en sociale intelligentie uitleggen en toepassen,
• De sociale mechanismen, zoals coördinatie van gedrag, winner-loser effect en zelforganisatie uitleggen en toepassen,
• Onderzoek naar de verschillende cognitieve capaciteiten van organismen uitleggen,
• De biologische begrippen cognitieve ethologie, persoonlijkheid, evolution of mind en consciousness uitleggen en het onderzoek erover uitleggen en toepassen,
• Kritisch evalueren van methodes die cognitieve capaciteiten van dieren testen,
• Sociale relaties en meet-methodes kennen/ beschrijven, zoals dominantie, vriendschappen, sociale netwerk analyses.

Verder heeft de cursus ten doel het uitvoeren van een ministage waarin de empirische cyclus gevolgd wordt aan de hand van gedragsobservaties aan (mens)apen en/of gieren.

Vaardigheden

• Empirische cyclus uitvoeren vanaf onderzoeksvraag bedenken en hypothese formuleren tot verzamelen van observationele data en statistische toetsing.
• Schriftelijke rapportage: wetenschappelijk verslag (in het engels), met gebruik van wetenschappelijke literatuur; wetenschappelijke poster en poster presentatie.

 

Vaardigheden	Onderdeel van de cursus	Expliciet getoetst?
Schrijven	Ja	Ja
Mondeling presenteren	Ja	Ja
Omgaan met data	Ja	Ja
Praktische onderzoeksvaardigheden	Ja	Ja
Onderzoeksvaardigheden	Ja	Ja
Samenwerken	Ja	Nee
Kritisch denken	Ja	Nee
Loopbaanoriëntatie	Nee	Nee
Interdisciplinariteit	Nee	Nee

 

Content

Let op!: Voor deze cursus zal er per student 3 maal naar een locatie buiten Utrecht gereisd moeten worden (max 1.5 uur) voor observaties van dieren binnen het praktische deel van de cursus. Hier wordt geen reisvergoeding voor gegeven.

Ingangseisen
De cursus Gedragsbiologie en de cursus Voortgezette statistiek en R of statistiek cursussen van gelijkwaardig niveau. Een voldoende resultaat voor de cursus Biologie van Dieren (B-B1DIER05) is voor het volgen van deze cursus verplicht. De Cursus Evolutie 2 wordt ook sterk aanbevolen.

Studie-interesserichting
Deze cursus is een kerncursus in de studie-interesserichting Gedragsbiologie en is een vervolg op de cursus Gedragsbiologie en sluit aan bij de track Behavioural Ecology in de master Environmental Biologie. Deze cursus wordt aangeraden voor het masterprogramma Behavioural Ecology. 

Taal
Hoewel de meeste colleges in het Nederlands zullen zijn, kunnen er (gast)colleges in het Engels gegeven worden. Werkcolleges zijn ook meestal in het Nederlands, maar instructies kunnen in het Engels zijn. Presentaties (posters) moeten in het Engels, evenals verslagen. De reader is voor het merendeel in het Engels. Het tentamen zal in het Nederlands zijn, hoewel er soms korte verwijzingen naar Engelse tekst in kunnen staan. Het eindverslag van het practicum moet in het Engels geschreven worden.

Inhoud
De cursus is een verdere verdieping van de niveau 2 cursus Gedragsbiologie.
         Het thema van de cursus is cognitie en sociaal gedrag. Organismen kunnen leven in groepsformaties die variëren van eenvoudige aggregaties tot complexe geïndividualiseerde gemeenschappen met daaraan gerelateerd verschillende sociale strategieën en verschillende cognitieve vaardigheden waarbij ook persoonlijkheden een rol spelen. Er wordt ingegaan op de ultimate kant van socialiteit met de verschillende sociale strategieën en evolutionaire theorieën erover zoals game theoretische modellen; marketmodellen; optimalisatiemodellen; image scoring. Aan bod komen sociale mechanismen zoals coördinatie van gedrag, pro socialiteit, empathie en sociale intelligentie, conflict en conflicthantering (dominantie; verzoening) en zelforganisatie.
         Tijdens het praktische deel van de cursus wordt een ministage gedaan met observationeel onderzoek aan Java-apen, waarbij de observaties plaats vinden bij het Biomedical Primate Research Centre (BPRC: https://www.bprc.nl/nl) te Rijswijk, of aan Rüppell’s gieren, waarbij de observaties plaats vinden in Avifauna (https://avifauna.nl/home/), te Alphen aan den Rijn, of aan chimpansees, waarbij observaties plaatsvinden in de Beekse Bergen (https://www.beeksebergen.nl/), te Hilvarenbeek. De onderzoekscyclus wordt doorlopen met vraagstelling, verzameling van observationele data, data analyse aan de hand van Matman en sociale netwerkanalyses, statistische toetsing met R, schriftelijke verslaglegging en poster presentatie met een elevator pitch.

Werkvormen
Interactieve hoorcolleges, werkcolleges, onderzoek, verslag, peer-review, poster, elevator pitch; zelfstudie.

Toetsing
De cursus is voldoende afgerond als je een voldoende (5,5 of hoger) haalt als eindcijfer en waarbij je voldoende haalt voor zowel het tentamen als het praktische gedeelte. De onderdelen tellen als volgt mee:

• Tentamen:              50%
• Praktische deel:       50%, waarvan:
  • Observaties:          15%
  • Verslag:                 50%
  • Poster:                  35%

Actieve deelname aan de ministage en presentatieopdrachten is verplicht.

Studiemateriaal
Verplicht:

• Reader Cognitie en socio-ecologie. Deze wordt online ter beschikking gesteld.