Communicating through the DNA-lab

COMMUNICEREN VIA HET DNA-LAB
 

Studiepunten: 7,5                                                         Cursuscode: BMW31709
Coördinator: Mira Innemee                                          Periode: 1,2,3
Examinator: Robin Bos, MSc                                      Timeslot: BC
E-mailadres: m.a.innemee@umcturecht.nl
Tel. nr.: 06-29665194                                                     Niveau: 3
Inhoud:
Tijdens de cursus Communiceren via het DNA-lab reist de student in een team van drie heel het land door als wetenschapper in spé. Hierbij laat de student middelbare scholieren kennismaken met de laatste wetenschappelijke inzichten op het gebied van DNA en gaat die met hen in gesprek over aanverwante maatschappelijke vraagstukken. In het eerste deel van de cursus begeleidt de student tijdens lessen biologie het practicum Taal van de Tumor en in het tweede deel ontwikkelt die zelf een publieksactiviteit – Gen-Ethica*.

Taal van de Tumor is een twee uur durend practicum waarbij de student scholieren uit de bovenbouw havo/vwo onder meer leert hoe je in een lab DNA-onderzoek uitvoert en op welke manier resultaten hieruit een rol spelen bij de behandeling van kanker. Gen-Ethica is korter (1.5 uur) en bevat, naast de noodzakelijke achtergrondkennis over het onderwerp, als belangrijke component het gezamenlijk onderzoeken van belangrijke ethische en maatschappelijke vraagstukken rondom DNA-onderzoek. Zo kan de student bijvoorbeeld een dialoog voeren met deelnemers over de vraag of het wel of niet moet worden toegestaan om bepaalde ernstige genetische defecten bij een embryo te corrigeren en waarom. De student verbetert in beide gevallen diens didactische en communicatieve vaardigheden en leert over de maatschappelijke betekenis van het eigen vakgebied. Of je nu onderzoeker wilt worden in een lab, het bedrijfsleven in wilt of een onderwijscarrière ambieert, overal zullen deze vaardigheden goed van pas komen.

Om richting te geven aan het leerproces stelt de student persoonlijke leerdoelen op. De student ontwikkelt plannen om deze doelen te bereiken en vraagt medestudenten diens voortgang te observeren. Daarnaast zijn er tussentijdse werkcolleges onder leiding van een docent, tijdens welke dieper op specifieke lessituaties wordt ingegaan en relevante theorie uit didactiek en communicatiewetenschappen wordt aangereikt. De student schrijft uiteindelijk een persoonlijk reflectieverslag waarin het individuele leerproces tijdens de eerste vijf weken van de cursus wordt weergegeven. Vervolgens ontwikkelt de student samen met medestudenten een communicatieplan voor de eigen publieksactiviteit Gen-Ethica. De student geeft in week 9 van de cursus een presentatie waarin die onder andere reflecteert op diens algemene persoonlijke ontwikkeling en rol als wetenschapper en communicator.

Gedurende de hele cursus, maar met name in het tweede deel, wordt de student gestimuleerd na te denken over de persoonlijke en maatschappelijke implicaties van het vakgebied (m.n. rondom genomics). De biomedische wetenschappen hebben in toenemende mate een plek in het leven van alledag. Het is belangrijk dat studenten leren op een adequate manier verworven kennis en inzicht te communiceren naar een breed publiek en/of zich bekwamen deel te nemen aan de maatschappelijke dialoog over onderwerpen die raken aan hun vakgebied. 
*Zie voor meer informatie www.dnalabs.nl.


Onderwijsvorm en contacttijd:
De student volgt een training van twee dagen in week 1 om de didactische en praktische inhoud van het practicum Taal van de Tumor te leren. Van week 2 t/m 4 verzorgt de student in een team van drie studenten ca. zes dagen dit practicum op middelbare scholen door heel Nederland. In de weken 5 en 6 ontwikkelt de student in een nieuw team van drie studenten de publieksactiviteit Gen-Ethica en schrijft het bijbehorende communicatieplan. De publieksactiviteit wordt in de weken 7 en 8 minimaal één keer door de student uitgevoerd op een middelbare school. In week 3, 6, 7 en 8 vinden er (online) werkcolleges plaats en in week 9 geeft de student een individuele presentatie. Week 10 is gereserveerd voor het afmaken van het communicatieplan en het aanleggen van een nieuwe practicumvoorraad voor studenten in de opvolgende periode.
Naast de cursus gebonden activiteiten is de student tijd kwijt aan uitvoerende taken zoals het aanvullen van gebruikte materialen en reistijd. Hiervoor wordt de student gecompenseerd met een financiële vergoeding. Op dagen van schoolbezoeken zal de student soms vroeg moeten beginnen en/of laat klaar zijn.


Toetsvorm:
Reflectieverslag Taal van de Tumor (individueel; 35%), Communicatieplan Gen-Ethica (groepsproduct; 35%), en Presentatie Wetenschapscommunicatie (individueel; 30%).

Benodigd materiaal:
Blokboek (verstrekt bij aanvang van de cursus in Microsoft Teams).

Capaciteit:
In periode 1, 2 en 3 volgen drie of zes studenten in één timeslot (BC) de cursus.

Plaatsing:
In afwijking van de standaard plaatsing van studenten bij BMW-cursussen, worden voor de cursus ‘Communiceren via het DNA-lab’ studenten per drietal geplaatst met afwijkende voorrangsregels. Per drie studenten die geplaatst worden voor de cursus is het noodzakelijk dat er minimaal één in het bezit is van een geldig rijbewijs voor een handgeschakelde auto, maar er is een zeer sterke voorkeur voor twee schakelrijbewijzen per drietal. Wanneer mogelijk zal de volgorde van plaatsing worden aangehouden zoals bepaald in lid 1 en 2 van artikel 4.4 van de OER. Wanneer dit niet mogelijk is vanwege een tekort aan schakelrijbewijzen in de groep, zal het bezit van een schakelrijbewijs eerder voorrang geven op plaatsing. Als er vier of vijf studenten zich aanmelden voor de cursus, zullen er maar drie van deze studenten worden geplaatst. Als er minder dan drie studenten zich aanmelden voor de cursus, gaat de cursus niet door. Er worden per timeslot maximaal zes studenten geplaatst voor deze cursus.

Leerdoelen:

Kennis en inzicht
Na afloop van de cursus:

• heeft de student een realistische kijk op diens functioneren als educator/communicator;
• kan de student didactische en communicatiekundige principes beschrijven;
• kan de student maatschappelijke vraagstukken die het gevolg zijn van ontwikkelingen in de wetenschap identificeren en toelichten.

Vaardigheden
Na afloop van de cursus kan de student:

• reflecteren op diens eigen functioneren als beginnende educator/communicator;
• didactische en communicatiekundige principes toepassen in de praktijk;
• feedback geven en ontvangen op basis van observaties;
• een lesactiviteit ontwerpen en geven over maatschappelijke vraagstukken die het gevolg zijn van ontwikkelingen in de wetenschap.

Attitudes
Na afloop van de cursus onderkent de student het belang van:

• reflecteren als hulpmiddel in diens eigen leerproces;
• gedeelde verantwoordelijkheid bij het samenwerken en samen leren;
• tweezijdige communicatie;
• verschillende vormen van kennis (o.a. wetenschappelijke kennis, ervaringskennis, culturele kennis) bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken.