Cinical Ethology

Course goals

De student kan oorzakelijke gedrag- en gedragsontwikkelingsfactoren benoemen.
De student kan gedragsanamnesevragen formuleren op basis van gedrags(ontwikkelings) factoren.
De student is in staat om de basis van een gedragsanamnese af te nemen, aangepast aan de cliënt en patiënt.
De student kan gesprekstechnieken toepassen binnen een consultcontext, zoals het stellen van open vragen, en het toepassen van ‘luisteren – samenvatten – doorvragen’ bij de anamnese.
De student kan de complexiteit van een gedrags-DDx overzien en de achterliggende motivationele factoren (inclusief de mens-dierrelatie), prikkels en contexten afdoende inventariseren om tot een gepaste gedrags-DDx te komen.
De student toont inzicht in het gedragsinterventie palet en de toepassings - (on)mogelijkheden bij diverse gedragsproblemen en casus-specificiteit, zoals huisvesting en management, medische ingreep (bijv. castratie en de invloed op gedrag), effecten van straffen en belonen, pijngedrag (pijn, ongemak en jeuk), de inzet van ondersteunende hulpmiddelen waaronder feromonen, voedselsupplementen, voedselverrijking, trainingshulpmiddelen en psychopharmaca.
De student kan het belang van (veiligheids)maatregelen benoemen en de verschillen duiden tussen interventies, zoals tussen huisvesting-, management- versus gedragsaanpassing.
De student kan een basisbehandelplan opstellen voor angst- en agressiegedragsproblemen.
De student kan een inschatting maken van de welzijnstoestand van een dier met een gedragsprobleem.
De student kan een inschatting maken van de veiligheidssituatie van eigenaar en maatschappij bij een dier met een gedragsprobleem.
De student toont inzicht in zijn/haar verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn en veiligheid, de eigen grenzen en doorverwijzingsnoodzaak en mogelijkheden.
 

Content

Introductie in het vak
In het vakgebied klinische ethologie wordt gedragskennis vanuit de biologie van het dier ingezet om gedragsproblemen bij dieren op te lossen in een klinische setting. Meestal betreft het honden, katten en papegaaien met gedragsproblemen, maar ook worden soms konijnen en fretten aangeboden. Net zoals bij medische problemen wordt een anamnese afgenomen om het probleem tot in zijn details te doorgronden. Dit kost veelal iets meer tijd dan de tijd die je beschikbaar hebt voor het doorgronden van een medisch probleem, waar 10 minuten in de eerstelijnspraktijk ongeveer het uitgangspunt is. Een gedragsconsult kan soms 2 uur duren, maar kent eveneens zijn vaste aanpak ten aanzien van gedragsdiagnostiek met een differentiaal diagnose DDX, zoals jullie gewend zijn voor de medische disciplines, maar nu voor factoren die gedrag kunnen bepalen. Ook moet je een prognose kunnen geven, een risicoinschatting indien het gedragsprobleem ook gepaard gaat met bijtgedrag, en tot slot moet er in overleg met de eigenaar een uitvoerbaar behandeladvies worden samengesteld.

Gedragsanamneses uitvoeren, gedragsdiagnose vaststellen en behandelplannen schrijven is echt maatwerk, eigenlijk een op en top voorbeeld van personalised medicine. Belangrijke factoren die meespelen voor het wel of niet slagen van een behandeladvies is namelijk niet alleen afhankelijk van het gedragsprobleem van het huisdier pur sang, maar o.a. ook van de mogelijkheden die de eigenaar heeft als persoon met zijn wensen en verwachtingen, kennis, kunde en beperkingen, van de leefomgeving waar het huisdier in leeft (zowel binnens- en buitenshuis), hoeveel tijd iemand heeft, en helaas ook hoeveel geld iemand heeft (of er voor over heeft) om het gedragsprobleem aan te pakken. Het zijn allemaal factoren die meespelen of er een mogelijkheid is om het gedragsprobleem op te lossen of op zijn minst leefbaar te maken voor dier en mens zonder continue lijdensbeleving en welzijnsproblematieken. Binnen het vakgebied van de klinische ethologie balanceer en manoeuvreer je vaak tussen de mogelijkheden en de beperkingen van mens en dier en hun relatie, soms net iets meer dan bij medische problematieken. Niet zo gek dus dat we binnen de klinische ethologie samenwerken in multidisciplinaire teams van gedragsbiologen, veterinairen, humaan psychologen, diergedragstherapeuten, diertrainers en ethici.