Tradition in Transition

De cursus behandelt de drie belangrijkste religieuze tradities die onze wereld hebben gevormd: het jodendom, het christendom en de islam. Het uitgangspunt is dat tradities niet alleen ‘religies’ zijn, maar ook levensvormen die degenen die ertoe behoren verankeren in de wereld en betekenis geven aan hun leven. Maar juist omdat het levensvormen zijn, zijn tradities niet vaststaand, maar het resultaat van historische, politieke en culturele processen. Deze processen betekenen dat deze tradities in de loop van hun lange geschiedenis zijn opgebouwd, doorgegeven en, niet zelden, opnieuw gevormd. De cursus onderzoekt de processen waardoor deze levensvormen zijn geconsolideerd, naast centrale keerpunten in hun geschiedenis. Tegelijkertijd benadert de cursus tradities niet als dingen die in isolatie gevormd worden, maar altijd in contact met elkaar – in ontmoetingen die soms de vorm aannemen van vruchtbare en inspirerende dialoog, en soms gekenmerkt worden door spanning en geweld.

De cursus bestaat uit drie delen. Het eerste deel is gewijd aan de centrale verhalen waarmee elke traditie haar betekeniswereld vormgeeft, en aan belangrijke veranderingen in de manier waarop dat in de loop van de tijd is gebeurd. Het tweede deel richt zich op centrale concepten die in de geschiedenis van deze tradities op gedeelde of parallelle wijze zijn verschenen – van interne concepten zoals goddelijkheid, profetie en messianisme, tot concepten die de relaties tussen de tradities hebben gestructureerd, zoals dialoog, imperium en kolonialisme, en cultuuroorlogen. Ten slotte richt het derde deel zich op de interacties tussen de verschillende tradities en op de manieren waarop ze voor elkaar als belangrijke ‘Anderen’ hebben gediend en dat nog steeds doen.

De cursus heeft tot doel studenten te voorzien van instrumenten voor de studie van het verleden en een bewustzijn van de manieren waarop we daarover in het heden vertellen; voor het opsporen van de inherente conflicten binnen elke traditie; voor het herkennen van de openheid die herconfiguratie van tradities mogelijk maakt; en voor het aandacht schenken aan de voortdurende interacties tussen tradities.