Perspectives on Tort Law

Course goals

Na afloop van de cursus:

• Studenten begrijpen het debat over de doelen van het aansprakelijkheids- en schadevergoedingsrecht.

• Studenten begrijpen Nederlandstalige en Engelstalige literatuur over de fundamenten van het aansprakelijkheidsrecht.

• Studenten hebben een basisbegrip van verschillende perspectieven op het aansprakelijkheidsrecht.

• Studenten kunnen deze verschillende perspectieven op het aansprakelijkheidsrecht toepassen op verschillende casusposities.

• Studenten kunnen de verschillen en overeenkomsten tussen verschillende perspectieven op het aansprakelijkheidsrecht verwoorden.

• Studenten begrijpen de multidimensionale bestudering van het aansprakelijkheidsrecht.

• Studenten zijn in staat om juridische aansprakelijkheidsvragen die voortkomen uit maatschappelijke vraagstukken, zoals gezondheidsschade en milieuschade, te duidentoe te passen en te en analyseren met gebruikmaking van verschillende onderzoeksperspectieven, zoals de rechtseconomie, juridisch-empirische perspectieven en de theorievorming over rechtvaardigheid voor aansprakelijkheid en compensatie.

• Studenten zijn in staat een schriftelijk betoog te schrijven waarin één juridische aansprakelijkheidsvraag centraal staat, die geanalyseerd wordt met gebruikmaking van één van de onderzoeksperspectieven uit dit vak.

Content

Vanwege haar open karakter biedt het aansprakelijkheidsrecht ruimte om belangrijke maatschappelijke kwesties bij de civiele rechter aan de orde te stellen. Denk aan aansprakelijkheid voor klimaatverandering (de Shell-zaak én Urgenda), massaschade zoals in geval van bodembewegingsschade (bijv. aansprakelijkheid voor de gevolgen van gaswinning in Groningen), of onveilige producten of giftige stoffen (asbest en risico’s die meekomen met nieuwe technologieën).

Typerend aan dit soort belangrijke maatschappelijke kwesties is dat er geen duidelijkheid bestaat of 1) verantwoordelijkheid bestaat, 2) wie dan precies verantwoordelijk is en 3) hoe het aansprakelijkheidsrecht betekenisvol kan reageren op die vraagstukken. Daarnaast hebben deze zaken een bredere uitstraling op andere kwesties en brengen bovendien maatschappelijke effecten teweeg.

Als gevolg van deze twee eigenschappen, vereist het beantwoorden van voorgaande vragen een visie op de betekenis en strekking van het aansprakelijkheidsrecht. Hierover bestaan verschillende perspectieven die elk uitgaan van een andere balans tussen aansprakelijkheid en schadevergoeding. Een rechtseconoom zou zich met name afvragen tot op welke hoogte het aansprakelijkheidsrecht bijdraagt aan een economisch en maatschappelijk optimale en efficiënte beheersing van maatschappelijke vraagstukken. Degene die start vanuit vereffende rechtvaardigheidstheorie zal er daarentegen op wijzen dat het aansprakelijkheidsrecht draait om de bipolaire relatie tussen eiser en gedaagde en de daarin geldende correlatieve rechten en plichten. Hierop voortbouwend zou een aanhanger van de civil recourse theory benadrukken dat het aansprakelijkheidsrecht draait om ‘empowerment’ van zwakke(re) groepen in de samenleving en verschaft zodoende een instrument om (in het bijzonder) machtige actoren ter verantwoording te kunnen roepen De distributieve rechtvaardigheidstheorie stelt met name aan de orde wat een om een rechtvaardige distributie van verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden over de leden van de samenleving zijn. En de empirisch onderzoeker zal, ten slotte, oog hebben voor de aannames die bestaan over aansprakelijkheid en of die wel in conformiteit met de werkelijkheid zijn. Daarnaast is de empirisch onderzoeker benieuwd naar hoe het recht wordt ervaren door de procesdeelnemers. Met andere woorden, de juridische antwoorden bestaan niet en worden gevoed door het gekozen perspectief of combinatie daarvan.

Het vak ‘Aansprakelijkheidsrecht in Perspectief’ richt zich op de connectie van complexe maatschappelijke vraagstukken met de verschillende perspectieven op het aansprakelijkheidsrecht en het schadevergoedingsrecht, waarbij verschillende perspectieven worden bestudeerd en de wijze waarop het gekozen perspectief relevant is voor de uitkomst en het onderliggende conflict.

• Juridische keuzecursus in de bachelor Rechtsgeleerdheid