Literature and mysticism. The reception of the medieval mystic Hadewijch in contemporary Dutch-language literature

Course goals

Het doel van de cursus is het grondige bestuderen van een casus of thema binnen de hedendaagse Nederlandstalige literatuur. Kennis van de relevante teksten en relevante theoretische discussies binnen het vakgebied en tekstanalyse staan centraal. De student wordt bekend gemaakt met hedendaagse literatuur en actuele theoretische vragen rond een specifiek aantal boeken en vanuit een relevante analytische invalshoek en is in staat deze schriftelijk en mondeling te analyseren.

De studenten verwerven kennis van en inzicht in:

• de cultuurhistorische context, thematiek en vorm van recente Nederlandstalige literatuur;
• het literair-wetenschappelijke en literair-kritische debat over de Nederlandstalige literatuur in de eenentwintigste eeuw;
• de literaire, theoretische, cultuurkritische en cultuurhistorische context waarin deze literaire werken gesitueerd kunnen worden;
• ontwikkelingen in de recente Nederlandstalige literatuur met betrekking tot de interesse voor middeleeuwse mystiek als inspiratiebron en intertekst

De studenten verwerven de volgende vaardigheden:

• literaire verschijnselen situeren in een cultuurhistorische context;
• literaire werken analyseren aan de hand van theoretische, sociologische en cultuurkritische reflecties;
• literaire werken op literair-historisch en cultuurhistorisch niveau met elkaar in verband brengen en vergelijken;
• ontwikkelingen in het literaire veld analyseren, duiden en vergelijken;
• zelfstandig een literair verschijnsel duiden en analyseren in een wetenschappelijke beschouwing die beantwoordt aan academische kwaliteitsnormen.

 

Content

Case study 2026-27: Literatuur en Mystiek
Wanneer schrijfster Bregje Hofman in de paasperiode van 2022 voor de rubriek De Verrijzenis van de Vlaamse krant DeStandaard wordt gevraagd welke auteur ze uit de dood zou willen laten opstaan, kiest ze voor Hadewijch. Deze mystica uit de dertiende eeuw is de vroegste vrouwelijke auteur die in het Nederlands schreef. Haar werk gaat, in de woorden van Hofstede, over ‘het verlangen om je kleine ik los te laten en op te gaan in iets gigantisch dat ze [Hadewijch] afwisselend Minne en God noemt.’ Het helende mysterie van de extatische ervaring vormt ook het thema van Hofstedes meest recente roman Oersoep (2023), waarin ook een personage optreedt met de naam Hadewijch.

Hofstede is niet de enige auteur in de laatmoderne Nederlandse letteren die in dialoog treedt met de figuur en het oeuvre van Hadewijch. In deze cursus bestuderen we hedendaagse poëzie (van Rozalie Hirs, Sasja Jansen, H.C. Ten Berge, Peter Verhelst e.a.), romans (van Nina Weijers, Emy Koopman, Bregje Hofstede, Michiel Cox e.a.) en kortverhalen (Annelies Verbeke) waarin de middeleeuwse mystieke literatuur als intertekst aanwezig is. We benaderen dit corpus vanuit twee fenomenen die kenmerkend zijn voor het culturele veld in het eerste kwart van de 21^e eeuw: de religious turn en een nieuwe visie op identiteit als essentieel relationeel en affectief. Daarnaast vormen ook canonisering, transferprocessen en gender geschikte lenzen om de aanwezigheid en functie van middeleeuwse mystieke intertekst in de hedendaagse literatuur te analyseren.