Organisations in transitions: positioning and impact

Course goals

Na afronding van deze cursus:

• heeft de student kennis en begrip van basistheorieën uit de organisatiewetenschap, in het bijzonder op het gebied van transitiedenken, met een focus op het multi-actor perspectief, institutionele logica en strategische positionering in relatie tot maatschappelijke transities;
• kan de student organisatiewetenschappelijke kennis en inzichten benutten voor de analyse van de strategische positionering van verschillende typen organisaties met een publieke functie in relatie tot maatschappelijke transities;
• kan de student inzicht in de strategische positionering van verschillende typen organisaties in relatie tot een maatschappelijke transitie evalueren in het licht van theorie over het multi-actor perspectief en institutionele logica;
• kan de student communiceren over een zelf ontwikkeld product voor een publiek bestaande uit praktijkspecialisten;
• kan de student reflecteren op de eigen rol, ervaringen en verantwoordelijkheden in een organisatiecontext in relatie tot een maatschappelijke transitie en heeft de student de vaardigheid ontwikkeld om op een constructieve wijze over verschillen en verhoudingen in gesprek te gaan.

Content

Organisaties van uiteenlopende aard leveren essentiële bijdragen aan maatschappelijke transities. Denk aan een gemeenschapsorganisatie, zoals een lokale coöperatie in de energietransitie, een zorginstelling die in netwerkverband impact wil maken op de zorgtransitie of een belangenorganisatie die opkomt voor mensen die te maken hebben met armoede in de sociale transitie. Er bestaan niet alleen grote verschillen in de manier waarop professionele dienstverlenende organisaties, uitvoeringsorganisaties, netwerkorganisaties, bedrijven, belangenvertegenwoordigers, sociale ondernemingen, of community organisaties intern zijn georganiseerd, maar ook in de wijze waarop zij betrokken zijn bij maatschappelijke transities en hoe zij zich hiertoe verhouden. We noemen dit in deze cursus ‘positionering’. Organisaties hebben vanuit positionering op verschillende manieren impact op een maatschappelijke transitie en worden daar zelf ook op verschillende manieren door beïnvloed.
Deze cursus vormt een brug tussen inleidende inzichten in het bestuderen van organisaties via frames en de werking van het functioneren van strategische managementhandelingen waarover je in jaar 1 hebt geleerd, en een verdieping in het verbinden van bestuurlijke en organisatorische processen aan publieke vraagstukken, die je in jaar 3 zult tegenkomen.
Transities, zowel in de samenleving als in organisaties, kenmerken zich door structurele en ingrijpende ontwikkelingen.
In deze cursus verdiep je je in verschillende typen organisaties met een publieke functie, wat de aard van de organisatie en de aanwezige institutionele logica betekenen voor de relatie tot een maatschappelijke transitie en hoe deze organisaties vanuit hun positionering impact proberen te maken op een maatschappelijke transitie. Organisaties zijn geen gesloten systemen en kunnen zich daarom niet aan maatschappelijke transities onttrekken. Ze staan op velerlei manieren in verbinding met de (institutionele) omgeving en de dynamiek daarbinnen. Hier gaat veel druk vanuit, maar het biedt organisaties ook kansen.
Organiseren is mensenwerk; dus de verknooptheid van organisatieprocessen met menselijke interactie en reflectie is cruciaal. Organisaties en samenlevingen passen zich beter aan veranderende omstandigheden aan wanneer actief gestreefd wordt naar diversiteit en inclusie. Dit leidt tot een breder scala aan ideeën, perspectieven en talenten, en er komen meer, en meer verschillende, oplossingen in beeld. In het onderdeel Sociale en Professionele Vaardigheden (SPV) reflecteer je daarom op jouw eigen rol en verantwoordelijkheid in de samenleving in relatie tot de achtergrond van anderen.

De cursus bestaat uit twee delen. In het eerste deel van de cursus bestuderen we verschillende typen organisaties met een publieke functie (waaronder ook private organisaties) en hun positionering in relatie tot een maatschappelijke transitie. Je verkent het multi-actor perspectief horend bij maatschappelijke transities en het institutionele logica perspectief. We doen dit via hoor- en gastcolleges, werkgroepbijeenkomsten en ontmoetingen met de praktijk. Je sluit dit deel af met een tentamen.
In het tweede deel van de cursus zoomen we in op de sociale transitie. We verkennen een specifiek thema binnen deze transitie. In subgroepen identificeer je relevante organisaties van uiteenlopende aard voor deze transitie. Op basis van openbare informatie, zoals te vinden op websites, in visiedocumenten, jaarverslagen, krantenartikelen, videomateriaal, en door gesprekken met bij deze transitie betrokken organisaties, maak je een analyse van vier organisaties met een publieke functie, de institutionele logica die de organisatie beïnvloedt, de strategische positionering en de impact die deze organisaties kunnen maken op de maatschappelijke transitie. Met je subgroep presenteer je een evaluatieproduct aan vertegenwoordigers van organisaties met een publieke functie om hen te helpen in het maken van impact.