Just governance: treating each other fairly

Course goals

Na afronding van deze cursus kan de student:

Content

Vertrouwen in de overheid en andere maatschappelijke instituties staat onder druk. Burgers voelen zich steeds vaker niet gehoord, oneerlijk behandeld of ronduit genegeerd door de instanties die er juist voor hen zouden moeten zijn. De toeslagenaffaire in de kinderopvang, de aardbevingsproblematiek in Groningen, of de inzet van voornamelijk technocratisch in plaats van rechtvaardig beleid in het domein van klimaatadaptatie, het zijn slechts enkele voorbeelden waarin het vertrouwen tussen burger en overheid en het overheidsbeleid verder beschadigd raakte, met polarisatie, wantrouwen en maatschappelijke onrust tot gevolg. Voor studenten met interesse in het werk als publiek professional is dit bij uitstek een urgent thema: zij zijn de toekomstige professionals die werken aan dit vertrouwen. Een gedegen begrip van wat rechtvaardig bestuur inhoudt, en hoe je dat in de praktijk brengt, is daarom een kerncompetentie. 

Deze cursus biedt een wetenschappelijk fundament, gecombineerd met praktische vaardigheden om als professional bij te dragen aan een eerlijkere en rechtvaardigere samenleving. Daarbij wordt bestudeerd hoe een oprecht eerlijke behandeling, ('waargenomen procedurele rechtvaardigheid') in interactie tussen burgers en belangrijke sociale instituties, zoals de overheid, het recht en de wetenschap, kan bijdragen aan het voorkomen van onterecht wantrouwen, oplaaiende maatschappelijke polarisatie en overdreven achterdochtig denken. 

De cursus begint met werkcollegebijeenkomsten waarin we wetenschappelijk onderzoek op dit gebied bespreken. In deze interactieve werkcolleges gaan we gezamenlijk na hoe en waarom waargenomen procedurele rechtvaardigheid goede mogelijkheden biedt om maatschappelijk ongenoegen te voorkomen. Wanneer mensen op een eerlijke en rechtvaardige manier worden behandeld - beleefd en met respect - wanneer er serieus naar hun mening wordt geluisterd door competente autoriteiten die aangeven dat mensen ertoe doen in hun leefomgeving en in de samenleving, dan kan dit helpen om belangrijke gevallen van wantrouwen te herstellen, conflicten tussen gepolariseerde groepen te temperen, en sterk achterdochtige ideeën over samenzweringen door elites of andere autoriteiten in deze wereld te voorkomen. We bespreken inzichten, aandachtspunten, meetinstrumenten, vervolgonderzoek en mogelijke interventies.

De cursus leert je vaardigheden om procedurele rechtvaardigheid en haar toepassingen in de praktijk te brengen. Dit gebeurt door trainingen, waarin je ervaring opdoet met verschillende vormen die bijdragen aan het werk maken van procedurele rechtvaardigheid in de praktijk, zoals dialoogsessies, deep demoracy, burgerberaden, of luisterend schrijven. 

Daarnaast zijn er gastcolleges. Gastdocenten bespreken bijvoorbeeld het grote belang van ervaren procedurele rechtvaardigheid voor het herstel van ouders die getroffen zijn door de toeslagenaffaire. 

In deze cursus leg je een formatieve kennistoets af over kernbegrippen van theorie en empirie over procedurele rechtvaardigheid en maatschappelijk ongenoegen. Deze toets wordt niet beordeeld, maar is wel nodig om de cursus af te ronden.

Daarnaast schrijf je in teamverband een casuspaper waarin je een publiek vraagstuk rond rechtvaardigheid en maatschappelijk conflict analyseert vanuit de literatuur en de gastcolleges.

Na oefening in een practicum pas je zelf een participatieve interventietechniek toe, waarbij je vaardigheden en je reflectie hierop worden beoordeeld.